Contact

Dit is één van de eerste beta-FAQ's die natuurlijk nog best bruikbaar is, maar sinds begin 2001 
niet meer bijgewerkt, en dus niet meer up to date is. Tevens werken er een aantal links niet meer

FAQ CD's-branden

Versie 1.2.5 ßeta
Lead-in:

Table of contents

Inleiding
1. Een brander kopen
2. Hardware info
3. Software info
4. Audio CD vragen
5. Data CD vragen
6. Kopieren/PSX vragen
7. Media vragen
8. Algemene vragen
9. Newsgroup, Referenties, links
10. Contributies

Inleiding

Voorwoord:

Het begin van deze FAQ is gelegd toen de regelmatige gebruikers van deze groep inzagen dat er vaak dezelfde vragen werden gesteld, en deze personen waren te lui om steeds het antwoord te typen. Dus legde Badmuts het begin van deze FAQ, maar hij was nog wel erg ongestructueerd. Later is deze FAQ gestructureerd door Sybren en Willem van Bergen. Er zijn enkele stukjes toegevoegd door vrijwilligers. Lees door om te zien hoe jij een steentje kunt bijdragen aan deze FAQ.

0.1 Vragen stellen in de nieuwgroep in het algemeen

Vraag: Ik heb een vraag...
Antwoord: Grote kans dat deze al eerder beantwoord is. Kijk eens op http://www.deja.com/usenet in het gigantische Usenet archief. Verder zijn de CDR FAQs http://www.fadden.com/cdrfaq en http://www.brennmeister.de/cdrfaq ook erg handig. Bovendien is daar kijken sneller dan wachten op antwoord in de newsgroups!

Verder: houd je een beetje aan de netiquette, lees een tijdje mee voordat je vragen gaat stellen (als er vragen komen met SPOED in het onderwerp zijn "wij" minder geneigd snel een antwoord te geven.

0.2 CD covers

Vraag: Ik zoek een CD cover...
Antwoord: Zoek met het volgende formulier. Kent deze het niet, kennen wij het niet!
Is verwijdert

0.3 Cracks

Vraag: Ik zoek een crack van programma x. Waar kan ik die vinden?

Ga naar http://astalavista.box.sk en gebruik de zoekmachine op die pagina.

1. Een brander kopen

Als je een CD-writer wilt kopen moet je op bepaalde dingen letten. Ik kan moeilijk een model aanraden dat voor iedereen goed is. Het ligt eraan waarvoor je hem wilt gebruiken. Daarom volgen hier wat tips:

1.1 Tips m.b.t. kopieerbeveiligingen

Als je spellen CD's wilt kopieren neem dan ALTIJD een writer met CloneCD support. Dit programma kan door een speciale techniek (RAW writing) de meeste beveiligingen omzeilen. Je writer moet deze techniek wel ondersteunen. De Plextors, en de meeste Philipsen, Sony's en Mitsumi's ondersteunen dit (NIET de PCA460RW, dit is eigenlijk een Yamaha!). Kijk voor meer info op www.elby.de. Hier kun je ook een trial downloaden. Als je maximaal 4 cd's per week brand voor eigen gebruik heb je meer dan genoeg aan een 4x schrijver. Neem alleen een brander die hoge snelheden (8x, 12x) aankan als je het ook nodig hebt, de kans op buffer-underruns maak je alleen maar onnodig groter.

1.2 Interface (IDE/SCSI)

Over de interface (IDE/SCSI) kunnen we kort zijn: neem IDE, tenzij je er al een SCSI-controller erin hebt liggen, dan is het de meerprijs wel waard. IDE is tegenwoordig niet meer minderwaardig aan SCSI en het is nog goedkoper ook, dus waarom zou je het gebruiken. SCSI is per definitie beter is een achterhaalde stelling. De nieuwste en snelste branders worden wel doorgaans het eerst in SCSI versie gebracht.

1.3 Het beste merk: Plextor

Als je het geld hebt, neem altijd een Plextor. Deze zijn gewoon het beste. Punt. Is je budget wat lager en is CloneCD support een must, neem dan een Mitsumi (goed zoeken), niet duur, wel redelijk goed. Onder die categorie vallen ook de nieuwere Sony-drives.

1.4 CD-ROM speler

Zorg dat je naast een goede writer ook een goede CD-ROM speler hebt die Digital Audio Extraction op een schappelijk tempo, zonder tikken ("jitter"), ondersteunt. Neem een Toshiba, Asus of TEAC als CD-ROM/DVD-speler, dat zijn de besten. Te duur? Dan niet, maar ook niet zeuren. Hebben we geen tijd voor. Heb je SCSI, koop een Plextor Ultraplex drive. Voor een overzicht van CDR(OM) drives en hun DAE snelheden: http://come.to/cdspeed/

1.5 Tweede hands branders

Koop nooit, maar dan ook NOOIT, een 2e hands Writer, wie weet wat er mis mee is. Branders slijten namelijk relatief hard, en oudere drives als de veelverkochte Philips CDD3610 zijn kwalitatief lang niet zo goed als de huidige ontwerpen. Dan mag je later deze ng ook niet bevuilen met jouw problemen, wee je gebeente! Moet het toch zo nodig weer goedkoop, ga dan eerst kijken en laat de eigenaar het ding werkend demonstreren met JOUW meegebrachte lege merkloze CD-tje. Gaat 't niet goed: niet kopen, zooi. Snel pleite maken.

1.6 Burnproof

Burnproof is een optie die in de laatste generatie writers is gestopt, om het draaien van coasters tegen te gaan (sinds de compuserf invasie zijn coasters onnodig). Het gaat er dus om dat als men een buffer underrun krijgt en men dus normalitair een coaster zou produceren, nu de burnproof functie in actie komt. Deze zou dan de plaats waar het misgegaan is het schrijfproces een "doorstart" geven zodat de ceedee niet uit het laatje gegooid wordt en dus niet meteen door hoeft naar de prullenbak. Hoe goed werkt het?? Ik zou het niet weten want mijn writer ondersteunt het niet. Erg handig, vooral op een IDE-writer, want die hebben wat eerder last van een buffer underrun dan hun SCSI-maten.

1.7 Wat heb je verder nodig hebt

Je hebt een bescheiden computer nodig om te kunnen branden (zie 8.4). Verder heb je natuurlijk ook FATSOENLIJKE brandsoftware nodig. Zie daarvoor hoofdstuk 3 van deze FAQ. Dit is vooral belangrijk als je een Philips of HP brander neemt, want daar zit troep bij.

2. Hardware info

Hierin een korte bespreking van veel gestelde vragen over bepaalde modellen CDR drives. Inclusief firmware-gerelateerde kwesties.

2.1"Re-branding"

Een heleboel merken maken hun drives niet zelf maak kopen die in bij het dozijn 'echte' fabrikanten. Een korte 'wat = wat'.

2.1.1 Freecom

4x4x20 = Ricoh MP7040A
4x4x24 = JVC

2.1.2 Hewlett Packard

HP 7100i/7200i = Philips CDD3610 HP 8100i = Sony CRX-100E
HP 8200i = Sony CRX-120E HP 8250i = Philips CDD4201 of Sony CRX-120E
HP 9100i = Sony CRX-140E HP 9200i = Sony CRX-140S HP 9300i = Sony CRX-145E HP 9400i = Sony CRX-145S HP 820e = Panasonic (laptop brander)
Van HP-branders is de 1e firmware meestal kut, hetgeen meestal ook weer te verhelpen is met ene update (vooral 8100 i zoog innut begin) Ze (HP) maken wel prima printers overigens.

Als je met de HP8100i 80 minuten CD's wil branden kun je op deze site de juiste firmware downloaden: http://www.ping.be/satcp/firmwares.html

2.1.3 AOpen

AOpen CRW9420 = Ricoh MP7040A
AOpen CRW9624 = Ricoh MP7060A

2.1.4 Acer

2.1.5 JVC

2.1.6 Mitsumi

Dit zijn goede en niet al te dure drives. Neem een Plextor als je het geld hebt.

2.1.7 Panasonic

2.1.8 Philips

Philips Omniwriter 26 = Ricoh MP6200
Philips PCA460RW = Yamaha 4416E
Beide branders worden niet ondersteund door CloneCD.

Philips 3610's die 't niet doen zijn meestal gewoon vies van binnen. Niks versleten laser. Reinig de lens bepaald zachtzinnig met isopropylalcohol en hij kan nog best effe mee. Vergeet dan ook niet om de geleide rails te controleren en eventueel weer in te smeren. BorstelCD'tjes schijnen te worden afgeraden door de Philips helpdesk. Maar ja. Dat is ook maar een helpdesk. Zie het artikel over de handleiding voor hoe je hiermee om moet gaan.

Met Philips 3610 branders kun je geen CD-Text schrijven. Je kunt er wel de Traxdata firmware versie 3.09 in zetten zodat je 80-minuten-CD's ook kunt lezen nadat je ze gebakken hebt. Standaard zit er 3.01 in waarmee je wel 80 minuten kunt schrijven, maar niet lezen. (Gerlof:) Mijn beide 3610's(een orgineel flips en een traxdata) hebben beide nu firmware release 3.09 onder kap en werken perfect met 80 minuten cd's, In principe kan cd 3610 met firmware 3.09 cd's lezen tot 85 minuten lezen. Je moet niet alles geloven wat Philips in de handleiding zet. Dat over slave zetten enzo. (G): "ik heb eentje(de philips) als slave op de secundaire ide poort. De andere(traxdata) in een andere pc als master op de secundaire ide poort geen enkel probleem.Ook als master op de primaire poort geeft 3610 geen kik hij doet gewoon zijn werk. Wel kun je het best in je bios aangeven dat het een pio mode 3 device is en DMA in windhoos en eventuel ook in je bios uitschakelen Koeling van de 3610: Het nut van een fan in de 3610 heeft zich nog steeds niet echt bewezen, (G):"mijn philips 3610 was standaard uit gerust met en fan en de Traxdata niet. het enige wat ik merk is dat en cdtje uit de 3610 met fan minder warm is als uit de 3610 zonder fan."
Onofficiële firmware sites 3610: deze site en http://www.pfj-technics.demon.nl.

(Dit is later toegevoegd.) Philips heeft nu ook officieel de firmware-versie 3.09 uitgebracht; deze is te vinden op de Plips site (http://www.philips.com), maar deze pagina is nogal omslachtig, dus je moet zelf de precieze plaats van het bestand zoeken. Daar benne wij te lui voor.

2.1.9 Plextor

Plextor branders zijn duur doch goed. Om de recente drives met CloneCD te kunnen gebruiken heb je de laatste firmware versies nodig, te vinden op http://www.plextor.be

2.1.10 Ricoh

De Ricoh 7040 (4x4x20) kan inderdaad door een firmware upgrade tot 7060 (6x4x24) worden getransformeerd. Door Ricoh wordt dit afgeraden en garantie kan je wel vergeten dus. Helaas ondersteunen de Ricoh branders geen raw writing, dus worden ze ook niet door CloneCD ondersteund.

2.1.11 Sanyo

Dit zijn "dezelfde" drives als Plextors, maar ze missen de goede support die Plextor levert. Maar toch: zeer veel kwaliteit.

2.1.12 Sony

De Sony CRX-100E is berucht wegens zijn "78:30 bug" waardoor je 80m CDR's niet volledig kan beschrijven. Een firmware upgrade is er wel: http://www.firmware.com.bi

2.1.13 TEAC

2.1.14 Yamaha

Helaas ondersteunen de Yamaha branders geen raw writing, dus worden ze ook niet door CloneCD ondersteund. Dus ook de Philips PCA460RW niet!

2.2 4x4x20 -> 6x4x20

Een hoop 4x4x20 writers zijn via een speciale firmware up te graden. Het gaat om de volgende drives:

Merk	Model
Actima	ARW-4420
A-Open	CRW9420
Caravelle	RW-4420
ComPro	CDRW7040A
Delta	OME-W141
Imation	Super Recorder 4x4x20
Memorex	CD-RW 4420
Ricoh	MP7040A
Ricoh	MP7040S
Ricoh	RW7040A
Ricoh	RW7040S
Smart & Friendly	CD Speed Racer Plus
USDrives	RW7040A
Verbatim	CDRW4420

Om deze drives up te graden naar 6x4x20 kun je een speciale firmware downloaden op de volgende site: http://www.ping.be/satcp/firmwares.html. Het gebruik van deze firmware wordt je door ons niet opgedrongen en ga niet bleren in de ng als je writer kapot is.

3. Software info

Korte beschrijving van de bekendste brandprogramma's en hun eigenaardigheden. Verder Windows en andere OS-gerelateerde zaken: ASPI layers etc.

3.1 Brandprogramma's

3.1.1 CDRWin (Goldenhawk)

Laatste versie: 3.8A, 3.8B
Professioneel en veel opties, niet gebruikersvriendelijk. Gebruiken in combinatie met Exact Audio Copy voor de beste kwaliteit audio CD's.
Website: www.goldenhawk.com
Downloaden op: www.cdrsoft.net

3.1.2 CloneCD (Elaborate Bytes)

Laatste versie: valt niet bij te houden
Website: www.elby.de
Downloaden op: www.cdrsoft.net
Pluspunten: Omzeilt CD-beveiligingen; gemakkelijk in gebruik
Minpunten: het kopiëren duurt vrij lang (MAAR HIJ WERKT TENMINSTE); je loopt altijd achter qua versienummer :-); Niet alle writers worden ondersteund. Welke dat zijn staan hier: http://www.elby.de/CloneCD/english/hardware.htm Of zelfs beter http://home.onet.co.uk/~cloneclinic/hardware.htm
In cloneCD heb je verschillende mogelijkheden: Wat zijn de opties in CloneCD:

1. Read to image file; oftewel een exacte kopie op de hd dumpen.
2. Copy disk; da's wel duidelijk dacht ik
3. Write from image file; een cdtje branden van de in het eerste punt beschreven kopie
4. Erase disk; Een beschreven rewriteable cd wissen, ook duidelijk lijkt mij.

De verdere optie's zijn afhankelijk van de "beveiliging" op de CD.

3.1.3 Easy CD Creator (Adaptec)

Laatste versie: 3.5c, 4.02D
Website: www.adaptec.com
Downloaden op: http://www.rovada.net (update ook downloaden!)

Pluspunten: zeer gebruikersvriendelijk (af en toe irritant); kan direct MP3's branden naar audio-CD.

Minpunten: brandt de pauzes tussen de verschillende tracks van een Audio-CD niet altijd goed (alhoewel verbeterd sinds versie 3.5); in versie 4.0X is dat op tel ossen door te kiezen voor de "disc at once" optie te gebruiken of door zelf per nummer de pauze's op 0 sec te zeten in de "tracklist"; niet erg stabiel, verhoogde kans op buffer underruns; wat irritante bugs. Een ander nadeel is dat het programma niet goed overweg kan met MP3's die gecodeerd zijn op 320 kbps. Dan kan verrekte irritant zijn. Het kan overigens wel goed overweg met 256 kbps MP3's en VBR MP3's.

HP levert een verprutste versie van Easy CD Creator. Installeer een originele of iets anders.

3.1.4 Nero (Ahead)

Laatste versies: 4.0.9.1, 5.0.1.8
Website: www.ahead.de
Downloaden op: www.cdrsoft.net / ftp://ftp.ahead.de
Pluspunten: Veel functionaliteit, redelijk gebruikersvriendelijk
Minpunten: Heeft problemen met Windows 2000 en problemen als je ook DirectCD hebt geïnstalleerd (is te verhelpen, zie onder).

Vraag: Ik heb Adaptec Easy CD Creator/DirectCD en Nero Burning ROM geïnstalleerd. Nou doet Nero het niet (meer).
Antwoord: Nero en DirectCD bijten elkaar. Het zijn zeker geen vrienden. Het wil nog wel eens helpen om het bestand scsi1hlp.dll te verwijderen of te hernoemen (naar .old ofzo) uit je Windows\System\Iosubsys-map. Het bestand is alleen nodig voor het afspelen van VideoCD's, en kan dus doorgaans gewoon weg. Verder wordt door beide bedrijven geadviseerd om Nero eerst te installeren en daarna pas DirectCD.

3.1.5 Feurio!

Laatste versie: 1.32
Website: www.feurio.de
Pluspunten: Ongelooflijk veel opties en instellingen, MP3 -> CD branden, track editor, uitstekende DAE, CDDB->CD-Text, zeer stabiel, Win2000 support, Session At Once branden.
Minpunten: brandt geen data CD's

3.1.6 Fireburner

Een brandprogje om bijvoorbeeld EAC-rips mee te branden.

3.1.7 WinOnCD (CeQuadrat)

Laatste versie: 3.7
Website: www.cequadrat.com
Pluspunt: Gebruikersvriendelijk, toch vrij veel opties.

3.1.8 DirectCD, PacketCD, InCD/AbCD

Packetwriting software, zie voor een uitleg www.fadden.com/cdrfaq
DirectCD is per definitie KUT. Neem, als je zo'n soort programma WILT gebruiken, PacketCD van CeQuadrat (WinOnCD) want dat is de volgende versie van DirectCD (of misschien wel 2 of 3 versies verder) :-).
CD-Rewritables die niet geformatteerd willen worden voor gebruik met DirectCD of PacketCD moet je eerst wissen .

3.1.9 NTI CD MAKER (2000 professional)

Laatste versies: 2000 professional
Website: http://www.nticdmaker.com
Downloaden op: www.cdrsoft.net / http://www.nticdmaker.com

Pluspunten: Veel functionaliteit, zeer gebruikersvriendelijk, je hebt eigenlijk geen enkel ander proggie nodig om cd's te branden (zeker als je het makkelijk wilt houden), ondersteunt burnproof (zegt de helpfile), geen problemen met welk MS besturingssysteem dan ook.
Minpunten: Ondersteunt lang niet alle cd writers (b.v. geen plips rw 460)(kijk op de website ofdat jouw writer ondersteund wordt), misschien iets TE gebruikersvriendelijk net als de bekende sofwaar van adaptic, walgelijke interface (erger dan de bekende softwaar van adaptic, hoewel geen Personal assistant), weinig opties en instellingen (voor de 1 een voordeel voor de ander een nadeel, see for yourself)

3.2 Diverse utilities

3.2.1 Binchunker

3.2.2 WinImage

Website: http://www.winimage.com
Programma om image bestanden te maken vanaf floppy of CD-Rom (shareware).
Zoek je zoiets maar dan freeware, neem dan DISK2IMG (voor maken van images) en RAWRITE2 (voor schrijven van images naar diskette). Werkt ook onder NT. ;-)

3.2.3 CoolEdit 2000

Samen met SoundForge het neusje van de zalm onder de geluidseditingsoftware.

3.2.4 Sonic Sound Forge

Samen met CoolEdit het neusje van de zalm onder de geluidseditingsoftware.

3.2.5 WinAmp

Website: www.winamp.com
Kan gemakkelijk MP3's naar WAV's omzetten. Kijk bij de plugins naar de disk writer plugin.

Je kunt ook PlayMPA proberen, dit is door mij (Willem) gemaakt en kan dit werk zeker zo goed en het is gemakkelijker bruikbaar, al zeg ik het zelf.

3.2.6 CDWAV

3.2.7 BlindRead & BlindWrite

Website: www.blindread.com
Kun je CD's mee lezen, ook als er (expres als beveiliging) fouten op staan.

Naast BlindRead is er nu ook de BlindWrite suite. Deze suite bestaat uit BlindRead en BlindWrite, een programma dat speciaal is ontworpen om de images van BlindRead te branden. Het is natuurlijk nog niet zo dat het, net zoals CloneCD, afgoderij verdient, maar voor mensen zonder CloneCD-compatible brander kan dit een prachtige uitkomst bieden voor enkele CD's

3.2.8 CDR Identifier

Handig programmatje om te kijken in welke fabriek je Edah-huismerk CD is gefabriceerd. Zie elders in deze FAQ voor meer informatie over de verschillende fabrikanten. Dit is mogelijk door het lezen van de ATIP-code op de CDr die er bij levering al op staat.

3.2.9 WinDiff

3.2.10 Copy Protection Detection

Dit kleine maar goed progje kun je downloaden van deze site: http://www.cloneclinic.dabsol.co.uk/. Hier vind je ook CloneCD. Het "grappige" aan Copy Protection Detection (hele mond vol trouwens) is dat het de instellingen voor het kopieren gelijk in CloneCD voor je instelt en opstart. Je wordt er wel lui van dus :-). Maar dat zijn de meeste (ik in ieder geval (Willem)) toch al.

3.2.11 CD Speed

Meet de snelheid van je CDR(OM) drive, data en audio. Te vinden op http://come.to/cdspeed

3.2.12 Exact Audio Copy

Laatste versie: 0.9 PreBeta 5
Website: www.exactaudiocopy.de (Hier ook downloaden)
Pluspunt: houd rekening met pauzes, goede foutcorrectie, veel opties.
Minpunt: trager dan bv. Audiograbber.

Als je de L.A.M.E. erbij installeert is het een onverslaanbare combinatie! Brand je zooi met CDrWin.

3.2.13 PlayMPA

Mijn (Willem) eigen gemaakte MP3 speler voor Win9x/NT/2000. Kan ook gemakkelijk zijn om MP3's om te zetten naar wav's. Het gaat gemakkelijker dan bij WinAMP, en het is slecht 268 kB groot.

http://users.raketnet.nl/vanbergen/plaympa.zip
http://www.vanbergen.org/plaympa.zip (werkt alleen vanaf www.vanbergen.org)

3.3 Overige tips

3.3.1 Windows 2000

CD's branden onder Windows 2000 doe je met o.a. Easy CD Creator versie 4. Versie 3.5c schijnt ook te werken met wat patches van de adaptec site. Wordt niet ondersteund enzo, maar dat boeit niet erg. Nero, EAC en Feurio draaien overigens ook onder Win2000.

3.3.2 ASPI

ASPI (Advanced SCSI Programming Interface) is een stukje software dat nodig is om te branden onder Windows. Windows 9x heeft het standaard bij zich. Windows NT4/2000 niet. Als het niet bij je brand programma is geleverd (het programma gaat zeuren), downloaden vanaf de Adaptec site (upgrade). Als je geen adaptec product hebt, installeer dan eerst ASPIINST.EXE (neem versie 4.57/1009 of zo) en daarna de laatste Adaptec versie.

4. Audio CD Vragen

Spreekt voor zichzelf. Vragen en antwoorden over het maken en kopieren van audio CD's.

4.1 Algemene tips

4.1.1 Audio CD's kopiëren

AudioCD's kopieer je met EAC (lezen) en CDRWIN (schrijven). Als je informatie zoekt over EAC, neem dan eens een kijkje op www.exactaudiocopy.de of op de site van SatCP, http://www.ping.be/satcp/index.html.

4.1.2 Tikken in gekipieerde Audio CD

Als je tikken in je gekopieerde audioCD's hebt ben je dom. Bovenaan dit hoofdstuk staat toch dat je Exact Audio Copy moet gebruiken! Niet sputteren, gewoon doen. Werkt, kopie klinkt net als origineel, originele timing (ook tussen de tracks en met live-cd's enzo) blijft behouden en je krijgt geen tikken meer. Te langzaam? Nou, dan wacht je toch gewoon wat langer? Er is meer in het leven dan alleen maar CD-tjes branden hoor! Je kunt bijvoorbeeld in de tijd die een 2-speed brander nodig heeft om een gemiddeld CD-tje te bakken best even een vluggertje maken. Of een vlug bakje koffie doen. Of de krant, al dan niet op de plee. Gun je creativiteit eens de vrije loop. Suggesties zijn welkom. Wie zei er iets over een joint? Nee, da's niet goed voor je!
Ooh waar dat allemaal staat wou je weten? Nou, hier: http://www.exactaudiocopy.de, maar dat had je ook zelf kunnen vinden met de eerste de beste searchengine hoor (google.com)... Gewoon luiigheid waarschijnlijk, dat je dat zelf niet even hebt opgezocht. Werkt EAC niet of krijg je nog steeds ellende, dan heb je gewoon ranzige zooi en kun je het beste de boel vervangen. Niet door blijven modderen, dat is bij voorbaat al hopeloos en wij worden er alleen maar moe van, van al die vragen over vage ellende die toch niet op te lossen zijn.

4.1.3 MP3's omzetten naar WAV formaat

MP3's naar WAV omzetten doe je gewoon met winamp. Preferences - output - disk writer plugin. Het kan ook met PlayMPA en wel gemakkelijker. Open het lied in PlayMPA en druk op de titel.

4.1.4 Analoge opnamen

Opnemen van LP's en cassettebandjes en dat soort zooi doe je met CoolEdit 2000, Wavelab, Sound Forge of je eigen favoriete wave-vrot-pakketje, zolang het maar niet Windows Sound Recorder is. Je sluit je line in van je geluidskaart aan op de rec out van je versterker en gaan met die banaan. Heeft je versterker geen rec out? Dan koop je voor 10 gulden een tweedehandsje op koninginnedag. Kun je meteen gebruiken, samen met een setje boxen van 5 gulden, ter vervanging van plastic PC-speakers die toch voor geen meter klinken.

4.1.5 Perfect kopiën van Audio CD's

Overigens, als je een perfecte kopie van een audio CD wilt hebben neem dan Exact Audio Copy (EAC) en CdrWin. Dit duurt wel wat langer dan "on the fly", maar geeft de beste resultaten. Wil je toch on the fly branden, zie maar of het goed gaat (Adaptec Easy CD Cretor heeft nog wel eens problemen met de pauzes tussen de liedjes, vooral versie < 4). Mocht je bij het gebruik van EAC toch problemen hebben met de kwaliteit van het geluid, dan heb je bagger in je compu liggen. Vervangen die zooi.

4.1.6 WAV's splitsen

Een grote wav, waarin meerdere tracks staan (bijvoorbeeld een op de harddisk opgenomen live-video of een hele elpeekant) splits je heel gemakkelijk in "elke track zijn eigen wav" met het prog Soundforge (vanaf versie 4.5). Daarin zit namelijk de optie "extract regions".
Werkwijze:

1. Speel de grote wav af in Soundforge. Overal waar je een tracksplitsing wilt hebben geef je simpelweg een ram op de M-toets ("mark")
2. Kies dan in het "Special" menu voor de optie "markers to regions".
3. Kies dan in het "Options" menu voor "Extract Regions" De grote wav wordt nu opgesplitst in meerdere kleinere wavs (de diverse tracks), en wel zo precies, dat bij het DAO-branden in bijvoorbeeld Easy4 de tracks naadloos en onhoorbaar in elkaar overgaan. SF kan dat ook met grote MP3's.

Je kan het ook met de "CD architect" plugin van SF doen, en omdat die plugin ook zelfstandig cd's kan branden, hoef je zelfs geen aparte wav's aan te laten maken: gewoon alleen maar even regions aanmaken, CD Architect begrijpt dan dat die regions cd-tracks moeten worden, en zet ze als zodanig op het ceedeetje. Soundforge (demo) kan je hier downloaden: http://www.sonicfoundry.com/download/

4.2 Vragen en Antwoorden:

4.2.1 Audio CD doet het niet overal

Vraag: De CD die ik heb gebrand doet het wel in mijn CD-ROM speler en in mijn HiFi-Set, maar niet in mijn Discman en niet in mijn auto. Wat kan ik daar aan doen?
Antwoord: Lasers in een discman of auto-cdspeler zijn vaak wat zwakker, zodat ze kleiner kunnen worden gemaakt. Daardoor kan het zijn dan de CD een onduidelijk signaal afgeeft en het dus niet doet.

1. Probeer eens een ander merk CDR's.
2. Probeer eens op 1x te branden.
3. Probeer eens een andere discman/auto-cdspeler.
4. Probeer eens een andere writer.

Kies maar een oplossing uit. TIP: begin bovenaan, dat bespaart je een hoop kosten :-).

4.2.2 Verkeerde pauzes tussen tracks

Vraag: Er zitten verkeerde pauzes tussen de liedjes op mijn zelfgebrande CD!
Antwoord: Rippen met Exact Audio Copy en branden met CdrWin. Gewoon doen, niet tegenstribbelen. En ben je zo aan het puberen dat je denkt, ik doe het lekker toch niet met EAC, houd dan in ieder geval je mond in deze ng!

4.2.3 Tikjes/ruis op audio CD

Vraag: Er zitten tikjes/ruis op mijn audio CD! [POPULAIR]
Antwoord: Dat kan komen door: Slecht rippen; Slecht branden; Slecht afspelen. Hoe te testen wat er mis is: rip de CD met een ripper (AudioGrabber / AudioCatalyst / Exact Audio Copy. Luister de bestanden af. Is er nu al ruis? Zo ja: slecht rippen: Heb je met Exact Audio Copy geript? ZO nee: doen en dan pas terugkomen! Zo ja: Dan heb je een baggere CD-ROM speler die niet goed kan DAE'en. Ja, nou zie je maar weer: als je op essentiële elementen bezuinigt kom je jezelf tegen! Probeer eens te rippen met je brander i.p.v. je CD-ROM-speler. Wil nog wel eens helpen. Anders moet je maar een nieuwe CD-ROM speler kopen. Verder met de test: Brand een CD. Tre(e)d(en) er tikjes/ruis op in elke CD(-ROM)-speler? Zo NEE: slecht afspelen: koop een nieuwe CD-speler/Discman of wat het dan ook moge zijn. ZO ja: Slecht branden: Zorg dat je niet on the fly brand, maar dat je het bestand van ExactAudioCopy brand. Doet hij het dan nog niet goed (en het rippen ging wel goed) koop dan een nieuwe brander (zie hoofdstuk 1). Verder zou je ook nog een ander merk CD's kunnen proberen of op 1x branden, maar dan zijn de oplossingen ook echt op.

4.2.4 Eigen audio CD's beveiligen

Vraag: Hoe kan ik Audio CD's beveiligen van mijn eigen band?
Antwoord: Niet. Echt niet. En nou mond dicht.

4.2.5 Audio CD's kopiëren is illegaal

Vraag: Het kopieren van Audio CD's is illegaal, hè?
Antwoord: Hangt er van af. Als je als particulier een kopie voor thuisgebruik maakt (en dus niet aan derden gaat verkopen op het schoolplein of vanuit de achterbak van je auto) is dat sinds 1 September 1999 legaal. Zelfs al heb je het origineel niet in je bezit! Dit mag omdat er sinds die tijd 20 cent heffing op lege 'computer' CDR's zit. Wil je meer weten, bel dan naar de BUMA (telefoonnummer te vinden op www.buma.nl). Dit geldt alleen voor Audio CD's en niet voor data CD's.

4.3 Media voor audio CD's

Audio CD's brand je op kwaliteit CDr's (zie ook 7.2). Het zou zonde zijn als ze maar een half jaar mee zouden gaan en dat wil nog wel eens gebeuren als je een ritekje hebt genomen.

5. Data CD Vragen

Maken van data CD's, inclusief VideoCD, Karaoke enzovoort.

5.1 Welk programma voor data CD's?

Data-CD's bak je met Nero. Compilaties/Backup CD's zou je eventueel ook met Easy CD Creator kunnen bakken.

5.2 Spellen kopiëren

Een spel kopieer je met CloneCD, mits je hardware het ondersteunt, anders schiet het niet echt op. Kopieer het spel anders met Nero of CdrWin, na een crack van gamecopyworld te hebben gehaald (zie links-sectie van deze FAQ). Een PlayStation-spel kopieer je als het even kan met CloneCD, anders met Nero of CdrWin.

5.3 Backup maken van je systeem op CDr

Op http://www.ping.be/satcp/info13.html staat een beschrijving hoe je een bootable ghost backup cd kunt maken. De beste programma's hiervoor zijn Norton Ghost en PowerQuest Drive Image. Deze programma's schrijven echter niet direct naar CD, maar naar een file - de image - op een partitie/drive anders dan degene die je kloont, welke je later dan weer op CD kan zetten. Ghost en Drive Image werken eenvoudig genoeg (Windows-achtige interface en een uitstekende handleiding) zodat we hier geen complete "How to" gaan geven. Misschien wel nuttig is het lezen van SatCP's laatste tutorial over het maken van een bootable CD waarop een Ghost image staat dat automatisch teruggeplaatst kan worden - http://www.ping.be/satcp/info13.html

Let op: Verborgen bestanden van hd naar cd kopieren(backup): het kan wel alleen dat moet je in je windhoos explorer(niet I.E) ;-))onder tab "beeld /mapoptie's/beeld" aangeven dat je de verborgen bestanden ook laat weergeven in je explorer en eventueel ook de bestand extensies, en dan kun je gewoon alle bestanden met een willekeurig brandprogje op cd zetten..... ook de verborgen bestanden! Probeer maar eens en vergelijk "het orgineel" dan maar met je copy. Ik heb dit vorige week nl voor een kennis gedaan, had de pc kapot en wou een copy van z'n hd hebben. ( was maar een 500mb scsi2 schijfje) kopie en orgineel waren gelijk. ook de verborgen bestanden stonden op de cd.

5.4 Een zelfstartende CD maken

Maak een nieuw tekst-bestand en noem het "autorun.inf", negeer de waarschuwing die je krijgt door het wijzigen van de extensie.
Zet er dan de volgende tekst in: (exact zo overnemen)

[autorun]
OPEN=***

Zet op de plaats van de *** het volledige pad naar het bestand dat je automagisch wilt starten, maar dan ZONDER drive-letter.
Bijvoorbeeld: OPEN=Programma\Micro$oft\shit.exe

Sla het dan op, en brandt dit bestand mee in de root van de CD.

Wil je dat er een ander icon wordt weergegeven bij de CDrom-speler in de verkenner, voeg dan de volgende regel toe:

icon=***
Op de plaats van de *** natuurlijk weer het volledige pad naar dat icon, dat uiteraard meegebrand moet worden.

Bijvoorbeeld: icon=Programma\Micro$oft\bill.ico

Het geheel ziet er dan als volgt uit:

[autorun]
OPEN=Programma\Micro$oft\shit.exe
icon=Programma\Micro$oft\bill.ico

6. Kopiëren van beveiligde (PSX) games

Over het kopieren van beveiligde (meestal spellen) CD's, voor PC en PSX.

6.1 Blind kopiëren

Een data CD blind overbranden (ja, sommige mensen schijnen dat te willen ja... stelletje illegale prutsers) via BlindRead en CDRWin doe je zo: Start BlindRead op leg de cd die je wilt kopiëren in de cd-rom of cd-writer. Klik op "volgende". Dan zorg je in het volgende scherm dat in de bovenste regel de cd-rom of de cd-writer staat en in de onderste regel de dir naar de Naam.iso staat. Klik dan weer op "volgende". Kies dan links 1 van de drie afhaalmethodes (ik gebruik altijd nummer 1 en die werkt tot nu toe altijd) Klik vervolgens op "Lees". Wacht tot de cd ingelezen is. Klik op volgende en sluit BlindRead af. Start nu CDRWin op. Klik op de button "Record Disk" linksboven. In het schermpje wat je nu krijgt maak je dat je cd-writer in de "Device" regel staat vermeld. Klik op "Load Cuesheet". Ga nu naar de dir waar je de Naam.iso file hebt neergezet die je net hebt gemaakt met Blindread. Op die plek staat nu een bestand met de naam (Naam.CUE) kies dit bestand. Leg een blanco cd in de writer en klik vervolgens op "Start Recording" en de cd wordt gebrand. De software is trouwens hier te downloaden. Je vindt hier ook cracks (wat! dat mag niet!) ervoor en nog veel meer brandersoftware.

6.2 Algemene tip

PSX-CD's en games kopieer je met CloneCD! Werkt het niet met CloneCD, gebruik dan Nero 4 of 5. Misschien heb je dan wel een crack nodig.

6.3 Info over en cracks tegen kopieerbeveiligingen

www.gamecopyworld.com heeft veel nuttige zooi, cracks en tips en www.megagames.com ook. ZOu je zeker even moeten waarderen met een bezoekje.

6.4 Een CD copier kopie werkt niet! Wat nu?

Vraag: Hoe moet ik spel x kopiëren? Met een gewone kopie met de cd copier doet hij het niet.
Antwoord: Kijk op www.gamecopyworld.com of je misschien een crack nodig hebt (zie het links-hoofdstuk voor nog wat andere links). Zorg er ook voor dat je je CD dezelfde naam geeft als het origineel. Kun je op de websites niet vinden? Dan weten wij het waarschijnlijk ook niet. Je kunt het proberen te vragen, maar ik sluit niet uit dat je wordt afgekafferd (ook door mijzelf). Als je post wel ff duidelijk laten merken dat je op gamecopyworld niets hebt gevonden, dan weten wij dat we het bericht serieus moeten nemen. Wat overigens geen garanties geeft. ;-)

6.5 Playstation games kopiëren

Playstation - CD's kun je gewoon kopieren dmv. CDRwin (nieuwste versie = 3.8) en evt. een crackje van www.megagames.com (PSX-section)

6.6 Serials

Over schrijven gesproken: Als je dan toch allerlei zooi illegaal kopieert, vergeet dan niet 't serienummer even op 't cd-tje of hoesje te kladderen. Dat voorkomt weer zoeken op http://astalavista.box.sk enzo. Die bak is toch altijd al overbelast. Maar dat terzijde.

6.7 Cracks en (il)legaliteit

www.megagames.com en www.gamecopyworld.com hebben cracks om beveiligde CD's toch te kunnen kopiëren. Gamecopywolrd geeft ook veel informatie over de verschillende manieren waarop CD's kunnen zijn beveiligd. Het is door de Nederlandse wet toegestaan 1 kopie voor eigen gebruik te maken. Dit is de reden waarom cd-writers, lege cd's en mp3's in principe legaal zijn. Ze kunnen alleen illegaal gebruikt worden :-). (Dus de wet heeft TOCH iets goeds te bieden!) Dat doe je dan maar op je eigen verantwoordelijkheid. www.cdfreaks.com heeft veel nuttige info over kopieerbeveiligingen. Zeker een bezoekje waard.

7. Media

Over de schijfjes. Merken, fabrikanten, samenstelling, etc. Kijk voor een uigebreide beschrijving over de samenstellingen van een CD'r schijfje (en een CD-RW schijf) op http://www.fadden.com/cdrfaq/.

7.1 Productie CD-r's

De schijfjes worden door grofweg stuk of twintig fabrikanten gemaakt, en verkocht onder honderden merknamen, die ook nog eens regelmatig van fabrikant wisselen. Opgepast dus. Je kunt kijken van welke fabrikant je CD-r afkomstig is door het programma CD-r Identifier. Klik hier om het te downloaden.

7.2 Wat is kwaliteit?

De vraag die dan natuurlijk automatisch naar boven komt drijven is: welke fabrikant maakt nou goede, en welke fabrikant slechte schijfjes?

Kwaliteit	Fabrikanten:
Goed	Imation (Taiyo Yuden) - Kodak (Kodak) - Mitsui (Mitsui) - Philips Gold (Kodak) - Philips Silver (Taiyo Yuden) voor de Europese markt - Ricoh Premium (Ricoh) - Sony (Taiyo Yuden) - TDK (TDK) - TraxData Gold (Kodak)
Redelijk	Ricoh Standard (Ricoh) - White Label Mitsubishi (Mitsubishi)
Slecht	Arita (Ritek) - FujiFilm (FujiFilm) - Philips Silver (Ritek) eastern market - Maxell (Maxell) - TraxData Silver (Ritek) - White Label Ritec (Ritek) - White Label FORnet (FORnet)

Nogmaals: wil je testen van welke fabrikant je CD afkomstig is? Laat je schijfje dan onderzoeken door CD-r Identifier.

7.3 Autoradio/Discman

Als je autoradio of je discman je CD's niet leest moet je een ander merk/andere kleur CD's gaan proberen en/of op lagere snelheid gaan branden. Voor uitleg klik hier.

7.4 Vuistregel

Vuistregel: Dure cd's gaan langer mee dan goedkope.

7.5 Verpakking CD-r's

Ook dure CD's zijn wel eens zo in van die irritante krimpfolie verpakt dat je het never nooit niet open krijgt. Niet kopen die zooi dus, tenzij er ten alle tijden een schaar, mes, nagel of ander scherp voorwerp zich in de buurt van het te slopen plasticje bevindt. Mits het plastic Xtreem moeilijk te verwijderen is, is het gewenst dit luidruchtig in de nieuwsgroep zetten zodat de andere lezers niet eerst een kras op het mooie nieuwe glimmende doosje hoeven te maken.

7.6 Jewel cases

Van die goedkope CD's hebben shit-doosjes, helemaal geen doosjes of doosjes waar geen labels inzitten. Daar heb je dus ook niks aan. Spendeer dan toch maar 2, 3 gulden meer. Kun je tenminste opschrijven wat je allemaal hebt aan zooi.

7.7 Let op bij de aanschaf van een CD speler

Als je gloednieuwe CD-speler in je setje van 3 ruggen geen CD-R's speelt ben je dom. Want je had toch wel je goedkoopste, ranzigste, op 12 speed gebrande audioCD meegenomen naar de winkel toen je ging testen? Nee? Dan verdien je ons medelijden niet. Slechts hoon zal je deel zijn.

7.8 DirectCD en 80 min CD-r's

Nee, met DirectCD past er GEEN 700 MB meer op een schijfje. CAPICE?

7.9 Audio CD's

Audio CD;s brand je met een CDr afkomstig uit het rijtje "goed" (zie 7.2). Dan weet je zeker dat ze een fatsoenlijke tijd meegaan, want je wil natuurlijk wel van je muziek blijven genieten en dan is het niet bevordelijk als de bovenkant ervanaf komt . Neem dus kwaliteit, het kost wel wat meer, maar op de lange termijn is het goedkoper.

Bij data CD's is dit minder belangrijk omdat ze over het algemeen na een jaar verouderd zijn.

8. Algemene vragen/opmerkingen

8.1 Buffer underruns

Als je buffer underruns krijgt doe je iets verkeerd. Staat je DMA uit?

8.2 Kansloze prutsers opgelet!

Als je loopt te prutsen, gebruik dan CD-RW's. Dat scheelt onderzetters. Wil je toch onderzetters, gebruik dan Compuserve-CD's, te vinden bij je omroepblad, de kapper, het tankstation, je school,pc hccdumpdagen enzovoort.

8.3 Problemen oplossen met je writer

Als je je hele HD geformatteerd hebt omdat je brander het (wegens een hardwareprobleem of gewoon iets doms) vertikte ben je dom bezig geweest. Hopelijk heb je ervan geleerd en pak je de problemen bij de bron aan en zoek je voortaan de oorzaak. Die format hielp toch niet. En als ie wel hielp dan had 't ook vast wel anders opgelost kunnen worden. Met nieuwe drivers bijvoorbeeld.

8.4 Wat voor computer is nodig om te branden?

CD's branden kan op een 486 al!

CD's branden op 12 speed kan niet op een 486. Sommige "moderne" PC's hebben er nog moeite mee, zo schijnt. Moet je ook maar niet nog met van die ouwe troep willen werken.

8.5 Images vs. buurjongetjes

Het downloaden van images duurt veel te lang. Kun je beter bij je buurjongen/neefje/collega/iemand uit alt.nl.markt.comp.software.kopie-voor-eigen-gebruik gaan kopieren voor iets van 10 gulden ofzo. Of je downloadt het op je werk, als je baas het goedvindt en/of even niet kijkt.

8.6 Afzetters/Onderzetters

Mensen die meer dan 15 gulden vragen voor een kopie van een CD zijn afzetters. Zeker als ze dan ook nog een onderzetter leveren.

9. Newsgroups, Referenties, links

Spreekt voor zichzelf. Zoveel mogelijk links naar relevante sites op het web, en over de nederlandse CDR newsgroups: charter, (on)wenselijk gedrag, richtlijnen. Informatief, niet dwingend.

9.1 Links

9.1.1 Andere CDr FAQ's (anderstalig)

Omschrijving	URL
Engelstalige FAQ	http://www.fadden.com/cdrfaq
Duitstalige FAQ	http://www.brennmeister.de/cdrfaq
Mike Richter's CDR Primer	http://resource.simplenet.com
BrennMeister: duitstalig, maar vreselijk goed	http://www.brennmeister.de
www.cdrwcentral.com	http://www.cdrwcentral.com
www.cdmediaworld.com	http://www.cdmediaworld.com

9.1.2 CD-R Software

Omschrijving	URL
Recording Underground	http://slc.dyn.kpn.cx/
CDRSOFT.NET	http://www.cdrsoft.net/
DiViDeZeRo's CDR Page	http://www.dividezero.tmfweb.n
Rovada.net	http://www.rovada.net

9.1.3 CD-R Info Sites

Omschrijving	URL
CDR Info	http://www.cdrinfo.com/
CD Freaks	http://www.cdfreaks.com/
CD Media World	http://www.cdmediaworld.com/

9.1.4 CD Copy Instructions & Patches

Omschrijving	URL
Game Copy World	http://www.gamecopyworld.com/
PSX Backup World	http://www.megagames.com/
GameFreax	http://www.gamefreax.de/

9.1.5 Cover Archives:

Omschrijving	URL
CD Covers Mega Search (zie ook bovenaan de pagina)	http://mega-search.net/
CD Cover Central	http://www.cdcovercentral.com/
CDCovers.cc	http://www.cdcovers.cc

9.1.6 Unofficial CD-R Drive Sites:

Omschrijving	URL
Imation IMR080020 Users Resource	http://www.knowplace.org/imr8x20.html
Memorex Page	http://users.southeast.net/~cfreyer/crw1622.htm
Panasonic CW-7502 Info Central	http://homepages.tig.com.au/~cdysan/cw-7502/
Philips CDD 3610 Burner	http://cdd3610.freeservers.com/
Unofficial Philips OMNI/12 (OMNIWRITER26A)	http://www.geocities.com/SiliconValley/Campus/1976/
Unofficial Philips CDD2600/36xx	http://www.geocities.com/SiliconValley/Bay/6893/
Plextor Mania	http://members.home.com/chrisarnold/
The Definitive Mitsumi CD-R Resource	http://www.mitsumicdr.com/
Unofficial Ricoh CD-ReWritable Page	http://www.arrakis-ttm.com/cdr/tommp6200.html
Unofficial Ricoh RO/RS-1420C	http://www.ctours.com/ricoh/
Unofficial Sony CDU928E HP	http://www.kruge010.demon.nl/
Unofficial Wearnes CDR-622 & CDRW-622 Support Site	http://members.xoom.com/CDR_622/default.htm
Yamaha CD-RW Information Site	http://www.yamahacdrwinfo.com/

9.2 Neem niet alles zomaar aan

Er zitten veel prutsers die denken dat ze het weten maar er eigenlijk geen moer vanaf weten en alleen maar interessant gevonden willen worden in de technische nieuwsgroepen. Vertrouw daarom nooit zonder meer op antwoorden die niet onderbouwd worden met valideerbare argumenten. (Deze regel geldt overigens ook voor deze FAQ). Kijk uit voor klokken en klepels.

9.3 Te koop aanbieden = verboden

Als je zo nodig een brander te koop moet aanbieden of vragen, dan doe je dat fijn in nl.markt.comp en/of in alt.nl.markt.comp.cd-writer. Doe je het toch hier, dan ben je dom en vogelvrij verklaard: men mag je de vreselijkste dingen wensen, want je hebt De FAQ niet gelezen. Andersom werkt 't natuurlijk net zo: je post je technische vragen niet in de markt-nieuwsgroepen. Doe je dat wel, dan heb je iets toch niet helemaal goed begrepen. Vind je van niet, dan vind je dat maar, of je stelt je mening bij middels het raadplegen van ervaren usenetters.

Hetzelfde geld voor het aanbieden van gekopieerde CD's of het aanbieden van lege CD-r's. Ik (Willem) sta er niet voor garant dat je wordt afgekafferd door een van de "regulars".

9.4 alt.nl.comp.cd-branden

alt.nl.comp.cd-branden was er eerder dan nl.comp.cd-branden. Je hebt dus al die tijd iets gemist als deze nieuwsgroep iets nieuws voor je is. Wellicht heb je een prutsprovider. Neem eens een gratis account erbij bij HetNet of tmfweb ofzo. Die hebben wel complete nieuwsservers. Maar dat terzijde.
Verder is ook de nieuwsserver news.nb.nu bruikbaar. Maar de beheerder is berucht: een klacht en je wordt ervanaf gesmeten. Uitkijken dus, want wij sturen abusemeldingen alsof het ansichtkaarten zijn!

10. Contributies

Opzetter van de FAQ: Badmuts

Belangrijke verbeteringen in de layout en de ordening: Willem van Bergen en Sybren
Aanvullingen: Gerlof, Sietse Dijkstra, Sybren, Willem van Bergen en Henk v. Lent

SatCP bedankt voor zijn voortreffelijke CDr-site waar de FAQ ook regelmatig naartoe linkt.

Met dank aan allen op de CDR newsgroups en graag commentaar over wat hier bij moet! Graag in plain text in mijn mailbox. Graag erbij vermelden in welk hoofdstuk het thuis hoort, zodat ik het snel kan verwerken.

Buffer underrun occured. ( F***ing Easy CD Creator!)
Burnprocess failed.